عضو شورای هیأتهای مذهبی شهرستان آمل از احیای آیین سنتی و مذهبی «شیلان» با محوریت نذر مادرانه شیربرنج خبر داد و گفت: این سنت دیرینه که ریشه در فرهنگ بومی و باورهای مذهبی مردم مازندران دارد، با پیگیریهای انجامشده در آستانه ثبت ملی قرار گرفته است.
مصطفی کوهیمقدم با اشاره به پیشینه تاریخی آیین شیلان اظهار کرد: شیلان از آیینهای اصیل و بومی مازندران است که قدمتی دیرینه در فرهنگ مذهبی مردم آمل دارد و در گذشته، مادران و مادربزرگها در روز شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) با نذر و پخت شیرآش، این سنت را بهجا میآوردند.
وی افزود: این آیین پس از سالها کمرنگ شدن و فراموشی، از سال ۱۴۰۳ با مشارکت مردم در بیش از ۱۵ محله آمل احیا شد و در نخستین سال اجرای مجدد آن، بیش از ۱۰ تا ۱۵ هزار بسته شیربرنج میان مردم توزیع شد.
عضو شورای هیأتهای مذهبی شهرستان آمل با بیان اینکه این حرکت در سال دوم با استقبال گستردهتری همراه بود، تصریح کرد: علاوه بر محلات شهری، پخت تجمیعی شیرآش در آستان مقدس امامزاده ابراهیم(ع) انجام شد و بیش از ۵۰ دیگ شیربرنج تهیه و میان ۵۰ تا ۷۰ هزار نفر توزیع شد.
کوهیمقدم با تأکید بر اینکه شیلان صرفاً یک مراسم پخت و توزیع غذا نیست، گفت: این آیین در حقیقت زنجیرهای فرهنگی است که نسلهای مختلف را به یکدیگر پیوند میدهد و حافظه و میراث مادری را زنده نگه میدارد؛ سنتی که از مادران به دختران و عروسها منتقل شده و بخشی از هویت فرهنگی و مذهبی زنان مازندرانی به شمار میرود.
وی با اشاره به برنامههای امسال این آیین بیان کرد: برای نخستینبار دستهروی عزاداران از میدان قائم(عج) تا مصلای قدس آمل برگزار میشود و در ادامه، ۲۰ دیگ شیرآش در حیاط مصلی و حدود ۶۰ دیگ نیز در روستاهای شهرستان پخته خواهد شد.
این فعال فرهنگی با اشاره به پیگیریهای انجامشده برای ثبت ملی شیلان خاطرنشان کرد: طی چند سال گذشته جلسات متعددی با بزرگان، علما و مسئولان فرهنگی برگزار شده و با همراهی و حمایت امام جمعه آمل، استاد یعقوبیان، از اداره میراث فرهنگی نیز برای بررسی و ثبت ملی این آیین بومی، مذهبی و محلی دعوت به عمل آمده است.
کوهیمقدم نقش بانوان را در تداوم این سنت محوری دانست و گفت: بانوان محلی ستون اصلی آیین شیلان هستند و این مراسم را ادای نذر و فرصتی برای مشارکت در عزاداری حضرت زهرا(س) میدانند. بسیاری از مادران در کنار دختران و عروسهای خود در مراحل آمادهسازی و پخت شیربرنج حضور دارند و گروههای جهادی نیز در تأمین امکانات، جابهجایی تجهیزات و توزیع نذری میان محلات و نیازمندان مشارکت میکنند.
وی ادامه داد: مشارکت گسترده مردم و توزیع نذری میان خانوادههای نیازمند، علاوه بر جنبه مذهبی، بُعد خیرخواهانه و اجتماعی این آیین را تقویت کرده و زمینه همبستگی بیشتر میان محلات را فراهم میکند.
عضو شورای هیأتهای مذهبی شهرستان آمل با اشاره به پیوند این سنت با فرهنگ و اقلیم مازندران اظهار کرد: شیلان در بستر فرهنگ سنتی، اقتصاد دامداری، باورهای مرتبط با آب و باران و سنت شکرگزاری شکل گرفته و نمونهای از پیوند عمیق آیینهای مذهبی با فرهنگ بومی منطقه است.
کوهیمقدم با بیان اینکه احیای این آیین در شرایط کمرنگ شدن برخی سنتهای نذری اهمیت بیشتری پیدا میکند، افزود: هدف اصلی ما زنده نگه داشتن میراث اجدادی، انتقال این سنت به نسل جدید و معرفی ظرفیتهای فرهنگی و مذهبی آمل است.
به گزارش پایگاه خبری صبح آمل نیوز، وی ابراز امیدواری کرد با ثبت ملی آیین شیلان، زمینه استمرار و گسترش آن در سالهای آینده فراهم شود و این میراث ناملموس، علاوه بر معرفی در سطح کشور، در مسیر ثبتهای بینالمللی نیز قرار گیرد.
23/8/1405





