در راستای تحقق اهداف استراتژیک چهارم دستورالعمل کشوری پیشگیری از خودکشی تحت عنوان « مدیریت انتشار اخبار و محتوای مرتبط با رفتار خودکشی در رسانه ها » کارگاه آموزشی با موضوع مدیریت انتشار اخبار مرتبط با خودکشی در رسانه ها به همت گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد باحضورنمایندگان ادارات مرتبط با امداد و نجات، آتش نشانی، اورژانس اجتماعی، پلیس اجتماعی و اصحاب رسانه آمل در سالن کنفرانس شبکه بهداشت و درمان این شهرستان برگزار شد.
متخصص روانپزشکی و دکترای حرفهای پزشکی در شهر آمل گفت:خودکشی یک مشکل فردی نیست بلکه جهانی است که افراد را در تمام گروههای سنی تحت تاثیر قرار میدهد و عوامل زیادی مانند استرس های خانوادگی و هیجانات شغلی، فشارهای اقتصادی، کمبودهای عاطفی، اعتیاد و رفتارهای تقلیدی در بروز آن بعنوان واکنش آنی پیش بینی نشده همراه با اختلالات روحی دخیل می باشند و این دومین عامل مرگ و میر در بین جوانان 15 تا 29 ساله است و احتمال آن در افراد بالای 70 سال بیشتر از سایر گروههای سنی در هر دو جنس است و به نوعی خودکشی به مرگ زودرس میانجامد و تأثیرات قابل توجهی بر زندگی فردی و کل جامعه دارد.
میثم شعبانزاده خودکشی را قابل پیشگیری دانست و تصریح کرد: خودکشی در کل جهان و ایران به عنوان یکی از بزرگترین چالشهای سلامت روانی در جامعه، پدیده ای رو به رشد ولی قابل پیشگیری است و هر یک از افراد جامعه میتوانند نقش مهمی در نجات جانها ایفا کنند و با شناخت رفتارها و گفتارهای هشداردهنده و ارائه حمایت مناسب، به پیشگیری از این فاجعه کمک کرد.
به گزارش پایگاه خبری صبح آمل نیوز، وی گفتارهای هشدار دهنده را یکی از نشانههای افرادی که افکار خودکشی دارند، عنوان کرد و افزود: تغییرات ناگهانی در رفتار، مانند کنارهگیری از دوستان و خانواده، کاهش علاقه به فعالیتهای مورد علاقه، یا تغییرات در الگوی خواب و غذا خوردن، بیان احساس بیارزشی، ناامیدی و بیفایده بودن زندگی و جملاتی مانند “دیگر نمیتوانم ادامه دهم” یا “زندگی برایم بیمعنی شده” میتواند نشانهای از افکار خودکشی باشد.
متخصص روانپزشکی و دکترای حرفهای پزشکی در شهر آمل اظهار داشت: گوش کردن فعال به افرادی که افکار خودکشی دارند را حاکی از مهم بودن این افراد عنوان کرد و افزود: برای کمک به افرادی که افکار خودکشی دارند نیاز است به صحبتهای آنان با دقت گوش داد و ضمن خودداری از قضاوت کردن سریع، احساسات آنها را درک کرد.
شعبانزاده گفت: در صورتی که فردی افکار خودکشی داشت، سوال کردن مستقیم از فردی که افکار خودکشی دارد به باز کردن گفتگو و کاهش احساس تنهایی او کمک میکند و طبق مطالعات انجام شده سوال کردن مستقیم منجر به خودکشی نمیشود.
وی مهمترین نقش گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد را آموزش و پیشگیری دانست و تصریح کرد: پیشگیری از اختلالات روانپزشکی در راستای ایجاد یک جامعه ی سالم و مفید صورت می گیرد و همه ی اقداماتی که در این حوزه انجام می شود با هدف پرورش نسل های جدیدی است که تصمیم های درست را در زندگی اتخاذ کنند و زندگی سالم و مفیدی در جامعه داشته باشند.
کارشناس سلامت روان شبکه بهداشت شهرستان آمل نیز در ادامه گفت: با اجرای سیاستهای اجتماعی و اقتصادی برای کاهش فقر و بیکاری، گسترش خدمات نظام سلامت و تغییر نگرشهای فرهنگی نسبت به بیماریهای روان، میتوان نرخ خودکشی را به شکل چشمگیری کاهش داد.
ایمانی افزود: کاهش نرخ خودکشی نیازمند اجرای راهکارهای چندبعدی و همهجانبه است. در سطح کلان، باید سیاستهای اجتماعی و اقتصادی با هدف کاهش فقر، نابرابری و بیکاری اجرا شوند تا فشار روانی بر اقشار آسیبپذیر کاهش یابد. در سطح فردی و خانوادگی، آموزش مهارتهای مقابلهای و حل مسئله به افراد، به ویژه جوانان، میتواند تابآوری آنها را در برابر استرس و مشکلات افزایش دهد. همچنین، افزایش سواد سلامت روان در جامعه از طریق کمپینهای عمومی و برنامههای آموزشی در مدارس و محیطهای کار، برای شکستن سکوت و انگ در مورد خودکشی ضروری است.
وی با تاکید بر اینکه همه افراد جامعه باید نقش آفرین باشند؛ خاطرنشان کرد: خودکشی پدیدهای کاملاً قابل پیشگیری است و مسئولیت مقابله با آن تنها بر عهده پزشکان و روانشناسان نیست، بلکه همه افراد جامعه باید در این مسیر نقشآفرین باشند لذا همدلی، درک و قضاوت نکردن میتواند نخستین گام برای نجات جان انسانها باشد. کارشناس سلامت روان شبکه بهداشت شهرستان آمل همچنین یادآور شد: اگر فردی یا شخصی از اطرافیانش با افکار خودکشی مواجه است، باید بداند، کمک در دسترس است و نباید از درخواست کمک شرمگین باشد. صحبت کردن و در جریان قرار دادن یک متخصص، دوست یا عضو خانواده اولین گام برای نجات زندگی است لذا با توجه به پیچیدگی و حساسیت موضوع، رویکردهای پیشگیرانه باید غیراحساسی، همهجانبه، مبتنی بر شواهد علمی و با همکاری بینبخشی تمامی نهادهای مرتبط از جمله وزارت خانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آموزش عالی، آموزش و پرورش، ورزش و جوانان، رسانه ملی و سازمانها و سایر ارگانهای دولتی و مردم نهاد اجرا شوند. همدلی، درک و قضاوت نکردن از ارکان اصلی مقابله با خودکشی است.»
ایمانی به نقش رسانه ها اشاره کرد و افزود: امروزه رسانه ها با تامین طیف وسیعی از اطلاعات نقش مهمی در اجتماع بشری ایفا می کنند و می توانند به دلیل فراگیر بودن و نیز اعتماد جامعه، تاثیری جدی بر نگرش، اعتقاد و رفتار مردم بگذارند.
وی با اشاره به اهمیت رعایت ظرافت در انتقال اخبار در رسانه ها اظهار کرد: استفاده نادرست از رسانه ها می تواند جامعه را به سمت ناامیدی پیش ببرد در حالی که باید با امیدآفرینی و دوری از تلقین و انتقال اخبار تلخ نسبت به ایجاد انگیزه و نشاط زندگی در جامعه اقدام کنیم.
کارشناس سلامت روان شبکه بهداشت شهرستان آمل تاکید کرد: درج عبارت های “این داستان واقعی است”، “همه گیری خودکشی” یا “موج جدید خودکشی” نیز به دلیل تاثیر منفی نباید در رسانه ها استفاده شود.
ایمانی با اشاره به نقش رسانهها در حوزه فرهنگ سازی برای پیشگیری از خودکشی، گفت: رسانه ها هیچوقت نباید جزییات اخبار مرتبط با خودکشی را منتشر کرده و در انتشار این مطالب باید دقت کنند.
وی به مداخلات روانشناختی اشاره کرد و گفت: آمار ارائه شده مداخلات روانشناختی 2 سال اخیر از سوی بیمارستانها در خصوص خودکشی و مداخله درسوگ نشان دهنده روند کاهشی ۲% در موارد ناشی از خودکشی بوده که بسیار خوب است.
ایمانی به تاثیر روانی خودکشی میان خانواده ها اشاره کرد و گفت: بیشترین سوگ و آسیب روانی ناشی از خودکشی متوجه خانواده و شریک عاطفی او است که بازماندگان فرد خودکشی کرده نمی توانند نحوه ونوع فوت فردخودکشی کرده منتسب به خود رابازگوکنند که مبادا مورد قضاوت قراربگیرند، ولی بازماندگان افراد با فوت عادی با ناشی از حوادث به راحتی میتوانند غم خود را بازگو کنند.
وی تاکید کرد: در مواجهه با افرادی که قصد خودکشی دارند باید آنها را قضاوت نکنیم و آنچه هستند؛ بپذیریم.
کارشناس سلامت روان شبکه بهداشت شهرستان آمل از راه اندازی مرکزخدماتی روانپزشکی «سراج» در آمل خبرداد و گفت: به منظور تکمیل فرآیند ارائه خدمات سلامت روان در بستر نظام ارجاع، مرکز سراج با هدف ارتقای سلامت روان و کاهش آسیبهای اجتماعی، بهعنوان یکی از مراکز پیشرو در ارائه خدمات روان در کشور واقع در خیابان امام خمینی، آفتاب 10 با شماره تماس:۴۴۲۷۸۸۳۱ در حال فعالیت است.
در ادامه این کارگاه، ایمانی به ارائه مطالب مبسوطی درباره چگونگی انتشار اخبار مربوط به خودکشی در رسانه ها پرداخت و ضمن تحلیل برخی اخبار منتشر شده مربوط به این موضوع در رسانه های چاپی و غیرچاپی، به پرسش های اصحاب رسانه پاسخ گفت.
9/10/1404
